| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Nazwa zwyczajowa | centrofenoksyna, meklofenoksat |
| Nazwa systematyczna | 2-(dimetyloamino)etylowy ester kwasu (4-chlorofenoksy)octowego |
| Numer CAS (postać zasadowa) | 51-68-3 |
| Numer CAS (chlorowodorek) | 3685-84-5 |
| Wzór sumaryczny (zasada) | C12H16ClNO3 |
| Masa molowa (zasada) | 257,71 g/mol |
| Masa molowa (chlorowodorek) | 294,17 g/mol |
| Klasa związku | ester kwasu arylooksyoctowego z fragmentem aminoalkoholowym |
| Fragmenty budulcowe | dimetyloaminoetanol oraz kwas (4-chlorofenoksy)octowy |
| Postać typowa w handlu | biały proszek krystaliczny (chlorowodorek) |
| Rozpuszczalność chlorowodorku | woda i polarne rozpuszczalniki organiczne, jakościowo wg kart dostawców |
Wiązanie estrowe jako najsłabszy punkt cząsteczki
Cała cząsteczka rozpada się w jednym miejscu: na wiązaniu estrowym łączącym część aminoalkoholową z resztą arylooksyoctową. Hydroliza tego wiązania zwraca dwa wyjściowe fragmenty, czyli dimetyloaminoetanol i kwas (4-chlorofenoksy)octowy. Proces przyspiesza wilgoć, podwyższona temperatura oraz każde odejście od odczynu obojętnego, przy czym środowisko zasadowe rozkłada ester szybciej niż kwaśne.
Praktyczna konsekwencja jest prosta. Roztwory wodne tego materiału traktuje się jako preparaty jednorazowe, przygotowywane bezpośrednio przed pomiarem, a nie jako zapas trzymany tygodniami w lodówce. Jeśli w chromatogramie pojawia się rosnący pik o krótszym czasie retencji, pierwszym podejrzanym jest produkt hydrolizy, a nie zanieczyszczenie z syntezy. Zobacz również pozycja katalogowa odczynnika: VIAGRA / Tadalafil Pureté ≥ 99% 1000mg..
Sól i zasada to dwie różne pozycje magazynowe
Materiał krąży w obrocie w dwóch postaciach i to najczęstsze źródło pomyłek w dokumentacji. Zasada ma numer CAS 51-68-3 i masę molową 257,71 g/mol, a chlorowodorek numer 3685-84-5 i masę 294,17 g/mol. Iloraz tych mas daje przelicznik około 1,14, o który trzeba skorygować naważkę, jeżeli protokół podaje ilość w przeliczeniu na zasadę, a w pojemniku jest sól.
Obie postacie inaczej zachowują się w rozpuszczalnikach. Sól chlorowodorkowa jest wygodniejsza w pracy wodnej i to ona dominuje w katalogach dostawców. Postać zasadowa łatwiej przechodzi do rozpuszczalników organicznych i częściej pojawia się w preparatyce. Zobacz również materiał badawczy o zbliżonej specyfikacji: Sunifiram, czysta substancja chemiczna ≥ 99%. 1000.
Fragment chloroaromatyczny w widmie i w rozdziale
Pierścień z podstawnikiem chlorowym nadaje cząsteczce cechę bardzo wygodną w identyfikacji. W widmie mas pojawia się charakterystyczna para sygnałów rozdzielona o dwie jednostki masy, o stosunku intensywności bliskim trzy do jednego, wynikająca z naturalnego składu izotopowego chloru. Ten sam pierścień daje chromofor pozwalający prowadzić detekcję w nadfiolecie, a jego umiarkowana lipofilowość porządkuje zachowanie związku na kolumnie z fazą odwróconą.
Skąd bierze się nazewnictwo tej pozycji katalogowej
W obrocie krąży kilka nazw tego samego materiału i to częsty powód pomyłek przy zamawianiu. Obok centrofenoksyny spotyka się meklofenoksat, klofenoksat oraz zapisy opisowe wywodzące się wprost z nazwy systematycznej estru. Wszystkie odsyłają do tej samej struktury, ale różne katalogi przypisują im różne postacie solowe, dlatego identyfikatorem rozstrzygającym pozostaje numer CAS razem z jawnym określeniem, czy chodzi o zasadę, czy o chlorowodorek.
Sama nazwa systematyczna niesie komplet informacji o budowie. Człon o kwasie (4-chlorofenoksy)octowym mówi o pierścieniu aromatycznym z atomem chloru w położeniu para wobec mostka tlenowego, a człon o 2-(dimetyloamino)etylu opisuje krótki łańcuch z trzeciorzędowym azotem. Zestawienie obu części wiązaniem estrowym daje cząsteczkę o dwóch bardzo różnych końcach: lipofilowym aromatycznym oraz polarnym aminowym.
Przygotowanie roztworów roboczych
Roztwór podstawowy sporządza się bezpośrednio przed serią pomiarów, w naczyniu z ciemnego szkła, z rozpuszczalnika o znanej czystości. Woda o odczynie zbliżonym do obojętnego jest tu bezpieczniejsza niż bufory zasadowe, które przyspieszają rozpad wiązania estrowego. Jeżeli metoda wymaga środowiska zasadowego, roztwór przygotowuje się na krótko przed nastrzykiem i traktuje jako jednorazowy.
Przy pracy ilościowej warto zapisać nie tylko stężenie, ale i godzinę sporządzenia roztworu. Przy materiale podatnym na hydrolizę różnica kilku godzin bywa widoczna w powierzchni piku, a bez adnotacji czasowej nie da się takiego rozjazdu wyjaśnić po fakcie.
Przyjęcie partii, magazyn i kontrola
Pojemnik trzyma się szczelnie zamknięty, w miejscu suchym i chłodnym, z dala od zasad, silnych kwasów i utleniaczy. Naczynie wyjęte z chłodni wyrównuje się do temperatury pokojowej przed otwarciem, bo kondensacja wilgoci na zimnym proszku uruchamia dokładnie ten proces, przed którym chroni magazyn. Higroskopijny charakter soli sprawia, że każde zbędne otwarcie pojemnika kosztuje jakość materiału.
Zakres kontroli tożsamości zależy od tego, jak krytyczna jest partia dla dalszych prac laboratoryjnych.
- Chromatografia cieczowa z detekcją UV: profil czystości oraz obecność produktów rozpadu estru.
- Spektrometria mas: potwierdzenie masy cząsteczkowej i wzorca izotopowego chloru.
- Spektroskopia w podczerwieni: pasmo karbonylowe estru jako szybki test tożsamości grupy funkcyjnej.
- Oznaczenie chlorków oraz strat suszenia: rozstrzygnięcie, czy materiał jest solą i ile niesie wody.
- Zapis numeru partii i daty otwarcia w rejestrze pracowni, obowiązkowo przed pierwszą naważką.
Inne pozycje katalogowe
- Sunifiram, czysta substancja chemiczna ≥ 99%. 1000mg.
- VIAGRA / Tadalafil Pureté ≥ 99% 1000mg.
- Löwenmähne / Igelsopran / Hericium Erinaceus < 10g 99% Soprano Pulv
- Methylene Blue / METHYLENE BLUE. Purity ≥ 99.99% 1000mg.
Warunek dopuszczenia do pracy. Preparat pozostaje poza zakresem użycia u ludzi. Zastosowanie weterynaryjne jest równie wykluczone. Materiał służy wyłącznie jako wzorzec i odczynnik w analizie HPLC oraz GC-MS. Poza kategorią produktów leczniczych i spożywczych.
